Cymraeg Cyfoes

Argraffu
PDF

cyfoesO tua 1960 ymlaen, er bod nifer y bobl oedd yn gallu siarad Cymraeg yn mynd yn llai, roedd twf cenedlaetholdeb Cymreig a thwf y dosbarth canol Cymraeg yn help i gadw’r Gymraeg yn fyw. Roedd pobl yn dechrau gofyn am wasanaethau trwy gyfrwng y Gymraeg, am arwyddion Cymraeg ac am fwy o raglenni teledu a radio Cymraeg.

Roedd y Gymraeg yn cael ei dysgu fel mamiaith ac ail iaith yn yr ysgolion; ond nawr roedd mwy a mwy o bobl yn gofyn am addysg trwy gyfrwng, yn enwedig yn yr ardaloedd lle roedd y Gymraeg wedi colli tir. Mae twf BBC Radio Cymru ers y saithdegau ac S4C ers yr wythdegau wedi helpu i godi statws yr iaith.

Heddiw mae mwy o ddiddordeb yn yr iaith ymhlith pobl o bob oed ac mae miloedd o bobl yn mynd ati i ddysgu’r iaith. Mae’r Gymraeg i’w gweld a’i chlywed lawer mwy ym mywyd pob dydd pobl Cymru ac yn enwedig ym myd addysg, ar y teledu a’r radio ac yn y byd cyhoeddus. Yn 2011 daeth deddf newydd sy’n rhoi statws swyddogol i’r Gymraeg ochr yn ochr â’r Saesneg.

Mae’r Gymraeg mae pobl yn ei siarad ac yn ei hysgrifennu wedi newid yn fawr dros y 1500 mlynedd diwethaf. Ar un amser roedd nifer fawr o dafodieithoedd Cymraeg; heddiw mae nifer o eiriau ac ymadroddion tafodieithol yn dal i roi lliw i’r iaith ac mae pobl yn dal i ddefnyddio ffurfiau de a gogledd – iaith yr ‘Hwntws’ a iaith y ‘Gogs’.

Mae geiriau a thermau Saesneg yn dal i lifo i’r Gymraeg; y gamp ydy addasu’r termau neu greu termau newydd. Mae technoleg gyfoes hefyd wedi helpu pobl ym mhob rhan o Gymru i glywed ac i ddeall ei gilydd. Mae’r ifanc, fel ym mhob diwylliant, yn addasu'r iaith i’w hidiom eu hunain.

Wrth i dechnoleg cyfathrebu ddatblygu, bydd yn rhaid i’r iaith Gymraeg esblygu i’w gwneud ei hun yn iaith sy’n gallu bodoli yn yr unfed ganrif ar hugain.

Geirfa: Cymraeg Cyfoes

twf – growth
cenedlaetholdeb – nationalism
cyfrwng – medium
arwyddion – signs
addysg – education
ymhlith – among
cyhoeddus – public
swyddogol – official
tafodieithoedd – dialects
ymadroddion – sayings; phrases
tafodieithol – dialectic
dal i – to continue to; still
llifo – to flow
camp – feat
cyfathrebu – communication

Dw i'n dysgu Cymraeg - badge

Gwesty'r Thistle, Caerdydd

Wheelchair Accessible Double-Standard Double

clock 2

"one", "two", "three", "four", "five", "six", "seven", "eight", "nine", "ten", "eleven", "twelve"); // prepare output if ($second > 29) $Minute++; if ($second > 22) $minute ++; if ($minute < 3 OR $minute > 57) $textclock = "It's ".$hourtext[$hour]." o'clock"; if ($minute > 2 AND $minute < 8) $textclock = "It's five past ".$hourtext[$hour]; if ($minute > 7 AND $minute < 13) $textclock = "It's ten past ".$hourtext[$hour]; if ($minute > 12 AND $minute < 18) $textclock = "It's quarter past ".$hourtext[$hour]; if ($minute > 17 AND $minute < 23) $textclock = "It's twenty ".$hourtext[$hour]; if ($minute > 22 AND $minute < 28) $textclock = "It's twenty five ".$hourtext[$hour]; if ($minute > 27 AND $minute < 33) $textclock = "It's half past ".$hourtext[$hour]; if ($minute > 32 AND $minute < 38) $textclock = "It's twenty five to ".$hourtext[$hour+1]; if ($minute > 37 AND $minute < 43) $textclock = "It's twenty to ".$hourtext[$hour+1]; if ($minute > 42 AND $minute < 48) $textclock = "It's quarter to ".$hourtext[$hour+1]; if ($minute > 47 AND $minute < 53) $textclock = "It's ten to ".$hourtext[$hour+1]; if ($minute > 52 AND $minute < 58) $textclock = "It's five to ".$hourtext[$hour+1]; // the output echo $textclock." ".$meridiem ; ?> Copyright by ChiliScripts.com